Misschien ligt het aan hoe je kiest. Ik neem je mee in wat mijn klanten daarin moesten leren?

Waarom hebben jouw keuzes op vlak van begeleiding, coaching en therapie je tot op heden nog niet gebracht waar jij verwachtte te staan? Ik weet dat dit eentje is waar heel veel mensen mee zitten. En waar jij waarschijnlijk ook mee zit. Dus ik dacht: ik ga het eens anders aanpakken. Ik ga je meenemen in hoe ik daar vroeger mee ben omgegaan, wat mij ertoe bracht om toch bij de juiste begeleiders te starten en niet in al die valkuilen te blijven zitten.

Want het is overweldigend. Je hoort heel veel. Je vertrouwen is misschien ook al meermaals gedeukt geweest. En vertrouwen is niet iets wat je zomaar hebt. Dat is eigenlijk een vaardigheid die je moet leren. Mensen die in een gezond gezin zijn opgegroeid, krijgen dat voor een stuk in dat gezin mee. Als je denkt in schaarstetermen, ga je bijvoorbeeld de neiging hebben om vooral te kiezen voor alles wat gratis is of voor alles wat zo goedkoop mogelijk is. En geloof me: ik heb ooit ook in die valkuil gezeten.

Hier klopt iets niet

Ik weet nog helemaal in het begin dat ik zoiets had van: hier klopt iets niet. Er zitten bij mij patronen die niet juist zijn. En iedereen zei: “Maar Wendy, het is die ander. Het is die narcist. Het is die psychopaat.” Geloof mij, ik had er zo vijf in de familie. Daarnaast had ik ook mensen rondom mij die heel goed waren in het onderhouden van de problemen rond die narcisten en psychopaten. Dat hielp dus ook niet.

Toen ik daar hulp voor wilde zoeken, ben ik eerst bij het GGZ terechtgekomen. Ik sprak daarover met een psycholoog aan de telefoon en die lachte mij gewoon uit. Ik zei: “Vind jij dat normaal dat je mij uitlacht?” En die viel stil. Ik herinner mij dat hij daarna een hele uitleg probeerde te geven, maar op dat moment voelde ik heel diep vanbinnen: jij gaat mij nooit kunnen helpen. Ik heb dan gezegd: ik doe dat niet.

En ik moest voor die sessies maar één euro betalen.

Dat is belangrijk, want ik zat op dat moment financieel in een heel moeilijke situatie. Mijn huisbaas was gestorven. Ik zat mee in een rechtszaak omdat mijn nieuwe huisbaas ineens extra huur wilde voor een garage die ik al tien jaar mee in mijn huurprijs had. Er waren allerlei dingen gebeurd waardoor er zwarte schimmel in mijn huis was beginnen groeien. Ik moest verhuizen. Ik was zwaar ziek. Ik had mijn ongeluk gehad. Alles kwam tezamen.

Uiteindelijk vonden we een andere woning, maar ik zat met ongeveer 50 euro per maand voor eten. Al de rest moest ik gebruiken omdat ik links en rechts afbetalingsplannen had. En toch had ik door alles waar ik doorheen was gekomen zoiets van: er is een manier om vooruit te gaan.

Die vijf euro die ik wél had

Ik weet nog dat ik ergens had meegedaan aan een quiz bij iemand die ik volgde. Op een bepaald moment had ik in plaats van 50 euro eens 55 euro. Die vijf euro die ik overhad, investeerde ik in een boek van iemand die dat op dat moment voor een heel lage prijs weggaf. Ik had zoiets van: die persoon is goed in bepaalde zaken, dus ik ga dat boek kopen.

Ik heb dat boek letterlijk verslonden. En bij diezelfde persoon bleek ik, samen met twee andere mensen, een plek gewonnen te hebben. Dat was een geschenk van bijna duizend euro. Die cursus werd door omstandigheden verschoven en dat kwam voor mij eigenlijk nog goed uit, want ik had veel afspraken in het ziekenhuis.

Toen die cursus uiteindelijk doorging, leerde ik daar zoveel over mezelf. Ik leerde hoe vanuit onbewuste zaken trauma’s in stand bleven. En ik had zoiets van: verdorie, waarom zijn al die therapeuten bezig met “je moet over je trauma praten”?

Dat zette mij aan voor de volgende stap. En terwijl ik bezig was met die helingsmomenten, omdat ik die kansen had gegrepen, zag ik iets anders gebeuren. Ik begon andere keuzes te maken als het ging over de besteding van geld en afspraken rond afbetalingsplannen. Daardoor kwam er 30 euro per maand vrij. En ik had zoiets van: oké, wat is de volgende stap? Bij wie moet ik zijn om het volgende stuk te leren?

Iedere keer verschoof er iets

Zo ben ik verdergegaan. Ik heb letterlijk op vier jaar tijd heel veel cursussen gedaan. Iedere keer bij de juiste persoon. Mensen die echt naar mijn eigen stuk keken, diep naar binnen gingen en niet bleven praten over: wat heb je meegemaakt van trauma, wat is er gebeurd en wie heeft dat gedaan? We gingen letterlijk naar mijn eigen stuk en iedere keer gingen we dieper.

En iedere keer verschoof er iets. Iedere keer verbeterden mijn financiën. Iedere keer verbeterde mijn gezondheid. Iedere keer kreeg ik iemand anders op mijn pad die nog straffer was. En iedere keer schoof er iets richting nul van de schulden die nog openstonden.

De reden waarom ik dat verhaal vertel, is omdat heel veel mensen zoiets hebben van: “Ja, maar ik heb dat geld niet. Ik heb die 17 euro wel, maar als er volgende maand iets gebeurt, dan heb ik die 17 euro nodig.”

Maar die manier van denken is juist hetgeen wat je geleerd hebt en wat je tegen blijft houden. En er zijn nog een heleboel van die manieren van denken.

Als ik daarop terugkijk, heb ik mij eigenlijk nooit laten leiden door de prijs. Ik ben mezelf andere vragen gaan stellen. Ik heb kansen gepakt en ik heb kansen gegrepen.

Ik wilde niet blijven kijken naar wat een ander mij had aangedaan

Ik ben iemand die op een heel andere manier kijkt. Ik heb een rot hekel aan het moment waarop ik zelf een slachtofferrol aanneem. En dat had ik vroeger zeker. Maar ik heb ook een hekel aan mensen die in de slachtofferrol blijven kruipen omdat ze iets hebben meegemaakt.

En luister goed.

Bij ons thuis waren het niet alleen narcisten en psychopaten. Er was emotionele verwaarlozing. Constant tweedehands dingen krijgen. Niet gezien worden. Niet gehoord worden. Er was seksueel misbruik gepleegd. Ik had valse beschuldigingen aan mijn hoofd gekregen. Ik ben alles kwijtgeraakt, maar echt alles. Ik ben door een familielid in een auto-ongeval beland. Datzelfde familielid heeft daarna nog een poging gedaan waardoor ik opnieuw veel klachten had. Ik heb chronische ziekten gehad. Ik heb auto-immuunziekten ontwikkeld. Ik heb stalkers op mijn pad gehad.

Ik had dus genoeg redenen om te blijven kijken naar wat anderen mij hadden aangedaan.

Maar ik begon die zaken anders te bekijken: wat is hierin te vinden? Wat is het geschenk hierin? Wat heb ik hieruit te leren? Hoe geraak ik hierin vooruit? Hoe maak ik het simpeler? Hoe help ik mezelf?

Ik heb mezelf nooit de vraag gesteld: “Ik wil mijn oude zelf terug.” Want ik besefte: het is die oude zelf die mee de oorzaak is dat ik in deze shit zit.

Ook al zijn er dingen gebeurd toen ik vier was. Ook al zijn er dingen gebeurd toen ik zeven was, elf, twaalf of dertien. Ook al waren er op mijn zestiende en zeventiende mensen in mijn familie overleden. Ook al stond ik op mijn twintigste helemaal alleen.

Ik ging niet meer kijken naar: wat heeft die ander mij aangedaan? Ik ging kijken naar: wat kan ik hieruit leren, wat verander ik en hoe stop ik dat het zich blijft herhalen?

Dat was mijn eerste aanzet.

Mijn tweede aanzet: ik keek niet naar de prijs

Mijn tweede aanzet was dat ik niet meer naar de prijs ging kijken. Ik ging op een andere manier te werk.

Ik heb mij op bepaalde momenten ingeschreven voor cursussen die geld kostten. Ik weet nog dat er eentje eerst rond de dertig euro per maand was en dat veranderde later naar 99 euro per maand. Maar we kregen daar heel veel voor terug. En ik had zoiets van: ik eet liever maar één maaltijd per dag. Dat is gezonder voor mijn lijf. En dan zorg ik ervoor dat ik vooruitga, dat ik genees, dat ik van die trauma’s afraak.

Want complex posttraumatisch stresssyndroom is geen lachertje. Dat weten de mensen die dat kennen.

Dus als ik niet naar de prijs keek, waar keek ik dan wel naar?

Wat levert mij dat op? Wat ga ik hieruit krijgen? Wat ga ik hieruit halen? En hoeveel tijd bespaar ik daarmee op termijn?

Ik had mij bijvoorbeeld ingeschreven voor een traject van een jaar. Ik moest bepaalde stukken zelf via video’s bekijken en we hadden één avond per week twee uur videocall. Dat bespaarde mij tijd. We gingen iedere keer in diepe stukken aan de slag, die ik sleutels noem. Stukken die je nodig hebt om te begrijpen waarom je niet aan de slag gaat met je trauma, waarom je het lastig hebt om te integreren of toe te passen, of waarom je zegt: het valt altijd tegen als ik iets wil realiseren op vlak van relaties, gezondheidsverandering of genezing.

Ik keek naar: als ik hier doorheen geraak, dan bespaart mij dat voor de rest van mijn leven dat ik met CPTSS moet blijven leven, of dat die klachten blijven bepalen hoe ik leef.

Wat heeft die investering mij gebracht?

Ik ben met die cursus een jaar bezig geweest. Daardoor kwam ik opnieuw met iemand anders in contact die mij leerde hoe je stopt met voortdurend met je trauma bezig te zijn en hoe je relaties anders aanpakt. Tegelijkertijd volgde ik nog een andere cursus.

Ja, dat was twee jaar investeren. Maar ik was thuis. Ik kon niet anders. Ik moest opnieuw leren stappen. Dus ik greep die kans.

Wat heeft het mij gebracht?

Mijn zekerheid dat die CPTSS weg is. Mijn innerlijke rust.

En die prijs is onschatbaar. Die kun je niet berekenen tegenover de prijs die die twee mensen vroegen voor die twee trajecten.

Wat ik op dat moment niet realiseerde, was dat door daaraan te werken ook mijn diagnoses begonnen te veranderen. Ik had er toen zeventien. Mijn symptomen verminderden. Mijn positiviteit kwam terug. Mijn gewicht ging er gemakkelijker af. Ik voelde mij veiliger. Ik had minder last van spierspanning en hoofdpijn. Ik kan je daar een hele nest voorbeelden van geven.

Maar dat is hetgeen wat ik deed: ik ging op voorhand kijken naar wat brengt mij dat?

Ik heb nadien nog opleidingen gedaan, onder andere criminologie, en ben intussen zelf zaken verder gaan uitzoeken. Ik ben letterlijk tien jaar met mijn eigen proces bezig geweest. En daardoor heb ik een systeem ontwikkeld waardoor jij er geen tien jaar mee bezig hoeft te zijn.

Kijk naar wat je ervoor terugkrijgt

Als ik zag: drie meetings per week, 250 euro, plus een hele set tools en cursusboeken die mij vooruit hielpen, dan keek ik niet naar: “Dat kost mij 250 euro per maand.”

Nee. Ik keek naar: wauw, ik krijg dat allemaal voor dat bedrag?

Dat was mijn redenering.

En dat is de redeneringsfout die heel veel mensen maken. Je gaat niet kijken naar de waarde die je krijgt. Je gaat kijken naar de prijs.

Het tweede waar ik naar keek, was: hoe levert mij dat energie op? Hoe zit het met de emotionele belasting? Hoe wordt er omgegaan met mijn uitstelgedrag? Wordt er ook gekeken naar energie?

Stel dat je de kans krijgt om bij iemand dingen te leren die je op verschillende manieren naar een punt brengen waar jij verlangt te zijn. Vrij zijn van je PTSS-klachten. Vrij zijn van emotionele verwaarlozing. Stoppen met uitstellen. Stoppen met twijfelen. Op korte tijd vooruitgaan in plaats van daar levenslang mee bezig te blijven.

En je ziet dat die persoon daar zelf tien jaar over heeft gedaan. Tien jaar om alles bijeen te sprokkelen. Tien jaar om daar echt doorheen te gaan. En die persoon komt je niet vertellen hoe je je symptomen leert managen, maar leert je hoe je vooruit geraakt, hoe je ervan af geraakt en hoe je ervan af blijft.

Besef dan heel goed hoe je naar die prijs kijkt.

Je maakt gebruik van iemand die niet alleen die tien jaar ervaring heeft om eruit te geraken en weet welke stappen er nodig zijn om naar dat eindpunt te komen, maar daarnaast bijvoorbeeld al tien jaar mensen begeleidt die dezelfde resultaten krijgen.

Als jij dan bezig bent met: “Ja, dat zal wel waar zijn. Het zal wel de zoveelste verkooppraat zijn”, dan kijk je niet naar hetgeen wat er staat. Dan ben je bezig met een projectie van hetgeen wat je allemaal hebt meegemaakt. Dan ben je letterlijk je eigen trauma opnieuw aan het onderhouden en iemand aan het veroordelen die je niet kent.

Maar jij wilt die persoon wel leren kennen.

Dan ga je ergens een eerste stap moeten zetten. Dan ga je ergens moeten proeven van een cursus die die persoon geeft om te zien of het waar is wat die persoon zegt.

“Een jaar of twee jaar is te lang”

Dan is er nog zoiets als de investering die je doet. Veel mensen zijn bezig met: “Ik wil niet meedoen, want dat is een jaar. Dat is twee jaar. Dat is te lang.”

Maar intussen lopen ze al twintig jaar bij een psychiater, iedere veertien dagen een uur per sessie.

Die twintig jaar is langer dan die twee jaar.

Dus de investering waar je zogezegd naar kijkt, klopt niet. Je zit daar een excuus te onderhouden.

Je investeert niet in: “Ik moet drie keer opduiken en ik moet daar drie uur voor investeren.” Want wat doe je anders met die drie uur? Misschien zit je thuis. Misschien zit je drie uur of een uur aan een stuk te scrollen op Facebook of YouTube filmpjes te bekijken en antwoorden te zoeken.

Terwijl iemand die dat pad kent en dat plan heeft, het je aanleert.

Dat is hetgeen waar je in investeert.

Ouders zeggen ook: “Dat doe ik later”

Ik zie die manier van denken ook bij ouders. En let op: hetgeen wat ik nu zeg, kan aankomen.

Mijn poetshulp bijvoorbeeld heeft seksueel misbruik meegemaakt. Haar kinderen zijn nu zelf trauma’s aan het ontwikkelen. Die kinderen zijn acht en vier jaar. En waar is zij mee bezig? Hoe ze ervoor zorgt dat ze een woning hebben en hoe de punten van haar kinderen zijn.

Ik vroeg haar eens: “Wat vind je belangrijk?”

“Mijn kinderen moeten gelukkig zijn.”

Ze zei tegen mij dat ze daarom investeert in ervoor zorgen dat ze een huis hebben en dat ze genoeg tijd hebben om goede punten te halen.

Maar ik ga je één ding zeggen: die kinderen gaan daar niet gelukkig van worden. Want die leren niet wat gelukkig zijn is, omdat moeder het zelf niet weet.

Wat zegt zij als het gaat over haar eigen trauma verwerken?

“Ik ga dat later doen. Op een ander moment. Of op een moment waarop ik zie dat mijn kinderen dat nodig hebben.”

Wat zij niet beseft, is: haar kinderen hebben dat nu nodig.

Alles wat haar zoon nu niet leert en waar zij nu zelf niet doorheen gaat met haar trauma, geeft ze automatisch door. Haar kinderen gaan niet gelukkig worden van hun punten. Ze gaan zich, vooral als ze ouder worden, emotioneel verwaarloosd voelen.

En dan gaat zij op een bepaald moment, wanneer ze ouder is, merken: waarom kijken mijn kinderen niet meer naar mij om?

Die kinderen gaan hetzelfde doen wat zij nu bij haar eigen moeder doet. Zij kijkt ook niet naar haar eigen moeder om. Ze verwijt die vrouw heel veel.

Maar ze neemt niet haar verantwoordelijkheid, want ze zit letterlijk te zeggen: dat is voor later. Dat is voor wanneer het past.

Als het pad voor jou niet duidelijk is

Als een pad niet duidelijk is voor jou, moet je samenwerken met iemand die de stappen op dat pad wel kent. Iemand die je helpt om naar je doel te gaan, omdat die weet wat dat pad inhoudt en daar een plan voor heeft.

Dat is hetgeen waar je in investeert.

Niet in drie meetings. Niet in drie uur. Niet in een bedrag.

Je investeert in iemand die dat pad kent en je leert hoe je dat pad loopt.

En dan gaan we het over geld hebben

Een ander stuk dat belangrijk is, is kijken naar wat het je uiteindelijk financieel oplevert. En als ik het over geld heb, heb ik het niet alleen over het geld dat er nu uitgaat. Want ja, je gaat eerst geld insteken.

Maar wat kan er financieel uitkomen?

Bijvoorbeeld dat je na zo’n traject opnieuw een job kunt uitoefenen en meer inkomen hebt dan wanneer je jarenlang thuiszit met een uitkering.

Ik heb al cliënten gehad die hun traject afronden en opnieuw gaan werken nadat ze tien of twintig jaar thuis hebben gezeten. En die zeggen tegen mij: “Het levert mij veel meer op dan alleen een goedbetaalde job. Het levert mij een goeie job op.”

Want als ze daarvoor vanuit hun trauma’s een job waren gaan zoeken, kwamen ze opnieuw bij bazen terecht die heel toxisch waren. Of ze gingen van job naar job omdat het niet lukte of omdat ze zich nergens thuis konden voelen.

En nu hebben ze dat niet meer.

Dertig jaar thuis en opnieuw gaan werken

Ik heb ooit een psychiatrisch verpleegkundige begeleid die dertig jaar thuis had gezeten met een zware auto-immuunziekte. Ze kreeg zelfs chemo. Ze had daarnaast ook problemen met haar nieren en haar schildklier.

Die heeft daar serieus aan gewerkt. Ze had uiteindelijk geen symptomen meer, gebruikte geen medicatie meer en geen supplementen. Een half jaar voordat haar traject stopte, is ze deeltijds opnieuw gaan werken.

Ze zei tegen mij: “Oké, ik ben wel zestig, maar ik wil nog zeven jaar gaan werken. Dan maakt dat toch nog verschil voor mijn pensioen en financieel brengt dat ons toch op een betere plaats.”

Zij koos er zelf voor om deeltijds terug te gaan werken.

Maar dat was het geld dat er uiteindelijk uitkwam.

Doorheen dat traject had ze ook geleerd om andere stappen te zetten en zichzelf in bepaalde omstandigheden veilig te brengen, en bijvoorbeeld de noodzakelijke stappen bij de notaris te nemen.

Een jaar nadat haar traject gestopt was, hoorde ik haar opnieuw. Op dat moment werkte ze voltijds.

Ze zei tegen mij: “Ik weet niet of ik op mijn 67 ga stoppen met werken. Ik heb verdorie dertig jaar thuis gezeten. Ik heb nu zo’n grote winst. Emotioneel, fysiek, met mijn collega’s, met het werken met die mensen. En ik pas nog altijd alles toe, want ik ben zelf ook zo veranderd. Dat is mijn leven nu.”

En ze zei: “Ik heb nu meer dan 3.000 euro aan inkomen, terwijl ik daarvoor…”

En daar stopt het transcript dat ik hier heb.

Dat is dus waar ik naar kijk wanneer ik het heb over een investering. Niet alleen: wat kost het mij vandaag? Maar: wat brengt het mij? Wat krijg ik ervoor terug? Wat levert het mij op in tijd, energie, gezondheid, relaties, werk en geld? En waar brengt het mij uiteindelijk naartoe?

Groeten Wendy