Dit is voor zowat 95% van onze wereldbevolking op dit moment een waarheid. Ik ga jou niet trachten te overtuigen, maar ik ga er wel een verhaal bij nemen. Een verhaal dat komt van iemand die mij een mail stuurde en waarvan ik vond dat het een goed punt was om te starten om dit te verduidelijken.

Het verhaal kwam van een broer die mij mailde over zijn broer en schoonzus. Ik ga geen namen noemen. Het verhaal is wel op feiten gebaseerd.

Zijn broer is al zo goed als twintig jaar gehuwd met de dame in kwestie. Toch stelt hij zich de vraag waarom zijn broer steeds kiest voor vrouwen die, zoals hij het zelf omschrijft, "een hoekje af hebben".

Hij vertelde dat zijn broer in het verleden regelmatig one-nightstands had. Toen hij zestien was, had hij gedurende twee jaar een aan-uit- of knipperlichtrelatie met een jonge vrouw. De meest geschikte kandidaat, de vrouw die volgens hem het meest gezond leek om een relatie mee aan te gaan, speelde hij kwijt. Daarna had hij zes jaar een relatie met een nymfomane vrouw. Zij had tegelijkertijd relaties met twee of drie mannen en annuleerde op de dag van de huwelijksviering het huwelijk.

Daarna is zijn broer blijkbaar een jaar op de dool geweest. Op een evenement leerde hij uiteindelijk de vrouw kennen met wie hij nu getrouwd is.

Zacht en lief aan de buitenkant

Wanneer je zijn schoonzus voor het eerst leert kennen, komt ze volgens hem heel zacht en lief over. Dat maakt het verwarrend, omdat je daardoor een bepaald beeld van iemand krijgt terwijl je niet echt goed weet waar je staat.

Zijn schoonzus doet vrijwilligerswerk en lijkt daardoor heel sociaal geëngageerd. Toch heeft hij zijn bedenkingen bij de reden waarom ze dat vrijwilligerswerk doet. Uit gesprekken merkt hij dat vooral de bewondering die ze ervoor krijgt haar interesseert.

Mensen die vrijwilligerswerk doen, doen dat niet noodzakelijk omdat ze empathisch zijn. Iemand kan vrijwilligerswerk doen omdat het maatschappelijk aanzien geeft, vanuit een behoefte om zich nuttig te voelen of om erkenning te krijgen. Daarom moeten we naar het volledige beeld kijken. Niet het een of het ander, maar en-en.

In de interactie tussen zijn broer en schoonzus merkt hij dat zij enorm dominant is. Ze stuurt de relatie, heeft veel macht en er zit volgens hem geen evenwicht in de relatie. Hij merkt ook dat zijn schoonzus anders is wanneer zijn broer afwezig is. Er is dan veel gebrek aan respect, weinig empathie en veel frustratie. Ze brengt haar eigen man bovendien in een slecht daglicht bij andere mensen. Vooral bij mensen met wie hij zelf weinig contact heeft.

Daarnaast geeft ze enorm veel geld uit, wat regelmatig problemen veroorzaakt binnen de relatie. Ze zoekt heel sterk plezier op. Er is eveneens een moeilijke relatie tussen haar en haar schoonouders. Ze heeft het lastig met grenzen die haar schoonouders aangeven.

De broer vraagt zich daardoor af of er sprake is van een persoonlijkheidsstoornis. Hij herkent zoveel verschillende zaken in wat hij zelf opzoekt en wat hij weet over de achtergrond van zijn broer, terwijl dit al zo lang duurt, dat hij zich zorgen maakt.

Wat vertelt dit gedrag?

De vrouw lijkt een sterke behoefte aan controle te hebben. Er wordt gesproken over een lage tolerantie en enorme frustratie. Nergens in het verhaal zie je haar kwetsbaarheid tonen of zich kwetsbaar opstellen. Er zijn daarentegen wel veel manipulaties aanwezig.

Dat kan eveneens wijzen op passief-agressief gedrag waarbij iemand de macht wil hebben of naar buiten toe laat uitschijnen dat de partner de macht heeft, terwijl er onderhuids gemanipuleerd wordt.

Het uitgeven van veel geld kan gekoppeld zijn aan een gebrek aan emotieregulatie en impulsiviteit. Het kan eveneens gebruikt worden om een bepaald beeld naar de buitenwereld te brengen. In combinatie met de rest kan dit lijken op narcistische trekken.

De moeilijke relatie met haar schoonouders toont een grote behoefte aan autonomie. Ze wil geen inbreng, respecteert de aangegeven grenzen niet en laat weinig ruimte of flexibiliteit.

Ook die constante zoektocht naar plezier verdient aandacht. Op het eerste gezicht zou je dat levenslust kunnen noemen, maar levenslust is iets anders dan voortdurend plezier opzoeken. Dat laatste is eerder een verdekte manier om met moeilijke emoties om te gaan: prikkels van buitenaf zoeken om zich innerlijk goed te voelen.

Wat ik uit het verhaal haal, is iets wat in heel veel relaties voorkomt: één van beide partners wordt als toxisch gezien.

Maar eigenlijk zijn ze alle twee toxisch.

De partner die duidelijk toxisch gedrag vertoont

De dame in kwestie vertoont sterk egocentrisch gedrag. Je zou dat ook narcistisch gedrag kunnen noemen. Er is sprake van een lage frustratietolerantie, oppervlakkige charme gecombineerd met sociale vaardigheid, moeite met intimiteit, controlebehoefte en dominantie.

Bij vrouwelijke narcisten wordt seks niet noodzakelijk als intimiteit gezien, maar als een spel en een middel om macht te behouden. Tussen de lijnen door zie je eveneens oppervlakkigheid en een sterke onzekerheid achter die controlebehoefte en dominantie.

Ik stel hier geen diagnose en dat is ook niet mijn doel. Mijn doel is iets anders zichtbaar maken.

Want als we alleen naar deze vrouw kijken, zien we één partner die duidelijk toxisch gedrag vertoont. Dat komt in heel veel relaties voor.

Maar wat gebeurt er wanneer we naar de man kijken?

En wat met de andere partner?

Wanneer je zijn geschiedenis doorneemt, zie je iemand die naïef en goedgelovig overkomt, sterk aangetrokken wordt tot intense, emotionele en chaotische personen, wil redden, wil begrijpen en wil helpen.

Iemand die passie en verbinding niet kent en dat vervangt door iets anders.

Die man zit ofwel in co-afhankelijkheid, ofwel in een reddersrol. Dat past bij het gedrag dat zijn broer omschrijft. Hij lijkt ergens behoefte te hebben aan waardering van zijn partner, maar daaronder kan eveneens angst zitten om alleen te zijn.

Dat kan voortkomen uit iets wat in zijn kindertijd of jeugd gebeurd is, waardoor hij liefde koppelt aan zorgen voor iemand of strijden met iemand.

Wanneer we zijn geschiedenis verder bekijken, zien we dat hij liefde zoekt, maar telkens iets vindt wat in het begin heel passioneel is. Die passie verwisselt hij met liefde. Dat sluit aan bij de manier waarop zijn gehechtheid is opgebouwd. Na verloop van tijd rationaliseert hij het gedrag dat zijn partners vertonen.

Wanneer zo iemand een vrouw tegenkomt die op een gezonde manier in relaties staat, bestaat de kans dat hij haar omschrijft als saai of eentonig. Of hij zegt: "Zij verdient beter." Daarmee hoeft hij niet naar zichzelf te kijken en hoeft hij niet aan zichzelf te werken. Hij kan verdergaan in hetzelfde patroon van feesten, plezier maken en zoeken naar wat voor hem vertrouwd aanvoelt.

En van daaruit is ook hij degene die toxisch gedrag vertoont.

We kijken naar de toxische ander, niet naar onszelf

Ziet hij zijn reddersrol? Ziet hij dat hij zelf trauma heeft? Ziet hij dat hij passie verwisselt met liefde? Ziet hij waar hij zelf mee zorgt voor het probleem en waarom hij daardoor in een huwelijk terechtkomt dat al twintig jaar duurt met een vrouw die toch wel ernstige narcistische trekken vertoont?

Daar zit één van de grootste problematieken in onze maatschappij.

Wij willen graag weten waarom die ander zo toxisch is, maar we kijken niet naar waarom we zelf toxisch zijn.

Ik ben een relatiebegeleider die jou laat zien waarom jij die toxische mensen in je leven hebt. Wanneer jouw eigen toxische gedrag naar boven wordt gelegd, ontdek je dat toxisch gedrag iets helemaal anders omvat dan enkel manipulatief gedrag.

Wanneer je dat eigen toxische gedrag onderuit haalt, ontstaat er ruimte om wél gezonde relaties op te bouwen en te behouden.


groeten,
Wendy